Trong bối cảnh giáo dục sức khỏe cần những mô hình đào tạo linh hoạt, có thể mở rộng mà vẫn bảo đảm chất lượng, trí tuệ nhân tạo đang trở thành một công cụ đáng chú ý. Hai báo cáo gần đây cho thấy AI không chỉ giúp tạo học liệu nhanh hơn mà còn hỗ trợ xây dựng các tình huống mô phỏng chân thực, hấp dẫn và phù hợp với số lượng lớn người học.

Một báo cáo tập trung vào việc dùng ChatGPT để tạo ca học tập theo tình huống cho sinh viên y khoa, trong khi báo cáo còn lại giới thiệu mô hình Ruskin Row, nơi AI được tích hợp vào thực hành mô phỏng cho sinh viên điều dưỡng ở nhiều cơ sở đào tạo [1][2].

AI đang được ứng dụng như thế nào trong giáo dục mô phỏng?

Ở báo cáo thứ nhất, ChatGPT được dùng để tạo 5 tình huống được xây dựng từ các mục tiêu học tập, được bốn giảng viên đánh giá độc lập theo các tiêu chí như độ chính xác lâm sàng, mức độ bám sát mục tiêu, cấu trúc, giá trị giáo dục và khả năng sử dụng trong giảng dạy. Quá trình đánh giá được làm mù nguồn gốc ca bệnh để tăng tính khách quan [1].

Ở báo cáo thứ hai, AI được tích hợp trong mô hình Ruskin Row nhằm tạo trải nghiệm thực hành mô phỏng cho khoảng 750 sinh viên điều dưỡng năm nhất tại nhiều cơ sở. ChatGPT và Veed.io được dùng để xây dựng nội dung tình huống, nhân vật ảo đa dạng và môi trường học tập chân thực hơn. Ngoài ra, video quay bằng điện thoại, video 360 độ và hệ thống quản lý học tập cũng được kết hợp để tăng tính đa phương tiện và nhập vai cho trải nghiệm mô phỏng [2].

 

Điểm chung của hai mô hình

Tăng tốc xây dựng học liệu

Báo cáo về học tập theo tình huống cho thấy AI có thể tạo ra các ca học tập có chất lượng tương đương với tài liệu do giảng viên giàu kinh nghiệm biên soạn [1].

Mở rộng quy mô đào tạo

Cả hai báo cáo đều nhấn mạnh khả năng mở rộng của AI. Ở nghiên cứu thứ nhất, AI giúp tạo tài liệu nhanh hơn và ít phụ thuộc hơn vào nguồn lực giảng dạy truyền thống, từ đó hỗ trợ mở rộng tiếp cận giáo dục y khoa [1]. Ở Ruskin Row, AI được dùng như một phần của giải pháp tổ chức thực hành mô phỏng cho hàng trăm sinh viên điều dưỡng trên nhiều cơ sở [2].

Tăng tính chân thực và gắn kết

AI không chỉ hỗ trợ viết nội dung mà còn góp phần tăng cảm giác chân thực trong mô phỏng. Ở Ruskin Row, các nhân vật ảo đa dạng cùng hệ thống hình ảnh và video được thiết kế có chủ đích giúp người học tham gia sâu hơn vào bối cảnh mô phỏng. Phản hồi tích cực của sinh viên cho thấy khi AI được tích hợp tốt, người học không chỉ tiếp nhận nội dung mà còn có thể thực sự bước vào một môi trường học tập giàu trải nghiệm [2].

Kết quả nổi bật từ hai báo cáo

Báo cáo về học tập theo tình huống cho thấy các ca bệnh do AI tạo ra có chất lượng nhìn chung tương đương với các tình huống do giảng viên biên soạn, không có khác biệt có ý nghĩa thống kê trên các lĩnh vực được đánh giá. Dù tình huống do giảng viên nhỉnh hơn nhẹ về độ chính xác lâm sàng và giá trị giáo dục, còn ca do AI nhỉnh hơn ở mức độ bám sát mục tiêu học tập, kết quả chung vẫn cho thấy AI có thể hỗ trợ thực tế trong phát triển học liệu giảng dạy [1].

Với Ruskin Row, điểm nổi bật nằm ở trải nghiệm người học. Sinh viên điều dưỡng tham gia tích cực, đánh giá cao chất lượng và tính phù hợp của nội dung, đồng thời thể hiện tiến bộ về tính chuyên nghiệp, tránh khuôn mẫu và tăng sự đồng cảm trong chăm sóc người bệnh. Điều này cho thấy AI không chỉ hỗ trợ truyền đạt kiến thức mà còn có thể góp phần hình thành thái độ nghề nghiệp khi được tích hợp đúng cách [2].

Ý nghĩa đối với Giáo dục mô phỏng y khoa

Từ hai báo cáo này có thể thấy AI đang mở ra hai hướng ứng dụng rõ nét trong giáo dục mô phỏng y khoa và điều dưỡng: hỗ trợ tạo nội dung nhanh hơn, tiết kiệm nguồn lực hơn, và góp phần xây dựng môi trường học tập đa phương tiện, giàu tính nhập vai cho số lượng lớn người học [1][2].

Quan trọng hơn, hướng đi phù hợp không phải là giao toàn bộ cho AI, mà là tích hợp AI có chủ đích vào thiết kế mô phỏng. Khi đó, AI trở thành công cụ hỗ trợ giảng viên trong phát triển học liệu, mở rộng quy mô và tăng tính cá thể hóa, trong khi trách nhiệm học thuật và sư phạm vẫn thuộc về con người [1][2].

Hai báo cáo này cho thấy trí tuệ nhân tạo đang có những ứng dụng rất thực tế trong giáo dục mô phỏng y khoa. Từ việc tạo tình huống có chất lượng tương đương tài liệu do giảng viên biên soạn, đến việc xây dựng môi trường mô phỏng nhập vai cho hàng trăm sinh viên, AI đang chứng minh tiềm năng của mình như một giải pháp hỗ trợ mở rộng quy mô và làm mới trải nghiệm học tập. Tuy nhiên, bài học cốt lõi vẫn là: AI chỉ phát huy giá trị cao nhất khi được đặt trong một thiết kế giáo dục có định hướng rõ ràng, giàu tính hợp tác và được quản lý bởi đội ngũ giảng viên [1][2].

Tài liệu tham khảo

[1] Doshi A, Niven C. Evaluating AI-generated case-based learning as a scalable solution for sustainable medical education. Journal of Healthcare Simulation, 2025 Supplement 1.

[2] Shaw S. Ruskin Row: Innovating nursing education through collaborative AI integration for simulated practice learning. Journal of Healthcare Simulation, 2024 Supplement 1. (https://www.councilofdeans.org.uk/resource/blog-innovationmonth-ai-powered-virtual-simulated-placement-learning-immersive-learning-in-ruskin-row/)

Trung tâm Thực hành Mô phỏng Y khoa: https://cmp.duytan.edu.vn/trung-tam-mo-phong-y-khoa

Tác giả: ThS.BS. Nguyễn Đình Tùng

Người duyệt bài: ThS.BS. Nguyễn Hoàng Quỳnh Mai

Người đăng bài: CN. Lê Thị Hoa