MÔ PHỎNG GIẢI PHẪU 3D: ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ TRỰC QUAN TRONG ĐÀO TẠO Y KHOA
Giải phẫu học là nền tảng quan trọng trong đào tạo y khoa, giúp người học hiểu về cấu tạo, vị trí và mối liên hệ giữa các cơ quan trong cơ thể người. Tuy nhiên, việc quan sát hình ảnh hai chiều đôi khi gây khó khăn khi hình dung những cấu trúc nằm sâu hoặc có mối liên hệ phức tạp.
Mô phỏng giải phẫu 3D mang đến phương pháp học tập trực quan hơn, cho phép tái hiện cơ thể người trong không gian ba chiều và tương tác với từng cấu trúc giải phẫu.

1.Khám phá cơ thể người qua mô hình 3D
Thông qua phần mềm mô phỏng, người học có thể xoay, phóng to, thu nhỏ và tách từng lớp cấu trúc để quan sát các hệ cơ quan:
- Hệ xương và hệ cơ: Nhận diện hình dạng xương, các nhóm cơ và vị trí bám của cơ.
- Hệ thần kinh: Khám phá não, tủy sống và hệ thống dây thần kinh.
- Hệ tuần hoàn: Quan sát cấu trúc tim, động mạch và tĩnh mạch.
- Các cơ quan nội tạng: Tìm hiểu vị trí và mối liên hệ giữa phổi, gan, thận, dạ dày và các cơ quan khác.
Việc chuyển đổi giữa quan sát từng cơ quan riêng lẻ và mô hình toàn thân giúp người học hiểu rõ hơn mối tương quan giữa các cấu trúc trong cơ thể.
2. Ứng dụng công nghệ VR và AR trong học giải phẫu
Bên cạnh mô hình 3D trên máy tính, công nghệ thực tế ảo (Virtual Reality – VR) và thực tế tăng cường (Augmented Reality – AR) giúp mở rộng hơn nữa trải nghiệm học tập.
Với VR, người học sử dụng thiết bị thực tế ảo để khám phá mô hình cơ thể người trong môi trường kỹ thuật số, quan sát các cơ quan từ nhiều góc độ. Trong khi đó, AR cho phép hiển thị mô hình giải phẫu 3D kết hợp với môi trường thực, hỗ trợ nhận diện cấu trúc và vị trí của các cơ quan.
Những công nghệ này giúp hoạt động học giải phẫu trở nên trực quan, chủ động và có tính tương tác cao hơn.
3. Bằng chứng nghiên cứu về hiệu quả của công nghệ mô phỏng
Nghiên cứu của García-Robles và cộng sự (2024), đăng trên tạp chí Anatomical Sciences Education, đã đánh giá hiệu quả của thực tế ảo nhập vai (iVR) và thực tế tăng cường (AR) trong giảng dạy giải phẫu. Đây là nghiên cứu tổng quan hệ thống và phân tích gộp, tổng hợp 27 nghiên cứu thực nghiệm với 2.199 sinh viên thuộc các ngành khoa học sức khỏe.
Kết quả cho thấy nhóm học bằng công nghệ thực tế mở rộng (XR), bao gồm iVR và AR, đạt kết quả kiến thức giải phẫu tốt hơn so với nhóm chỉ sử dụng các phương pháp học truyền thống. Đáng chú ý, hiệu quả được ghi nhận rõ hơn khi công nghệ được sử dụng như một phương tiện bổ trợ, kết hợp với sách, atlas và các hình thức giảng dạy hiện có. Ngoài ra, trong nhóm sinh viên được khảo sát về mức độ hữu ích, khoảng 80% đánh giá công nghệ XR có ích cho việc học giải phẫu.
Kết quả nghiên cứu cho thấy tiềm năng của công nghệ mô phỏng trong hỗ trợ học tập, đồng thời nhấn mạnh rằng công nghệ cần được tích hợp phù hợp với mục tiêu và phương pháp giảng dạy.
4. Kết luận
Mô phỏng giải phẫu 3D không chỉ giúp người học quan sát cơ thể người một cách trực quan mà còn hỗ trợ hiểu sâu hơn về vị trí và sự liên kết giữa các hệ cơ quan. Khi được kết hợp với các phương pháp giảng dạy truyền thống, công nghệ này có thể góp phần nâng cao trải nghiệm học tập và hỗ trợ quá trình đào tạo kiến thức nền tảng trong lĩnh vực khoa học sức khỏe.
Tài liệu tham khảo
- García-Robles P, Cortés-Pérez I, Nieto-Escámez FA, García-López H, Obrero-Gaitán E, Osuna-Pérez MC. (2024). Immersive virtual reality and augmented reality in anatomy education: A systematic review and meta-analysis. Anatomical Sciences Education, 17(3), 514–528. https://doi.org/10.1002/ase.2397
Việc tổng hợp nội dung và hình ảnh minh họa của bài viết được hỗ trợ bởi AI
Trung tâm Thực hành Mô phỏng Y khoa https://cmp.duytan.edu.vn/trung-tam-mo-phong-y-khoa
Tác giả: CN. Trương Thị Yến Nhi
Người duyệt bài: ThS.BS. Nguyễn Hoàng Quỳnh Mai
Người đăng bài: CN. Lê Thị Hoa
- Học Tập Ở Người Trưởng Thành (Adult Learning/Andragogy) - Chìa Khóa Chuyển Đổi Phương Pháp Giảng Dạy Y Khoa
- Học Tập Dựa Trên Trải Nghiệm (Experiential Learning) - Khi Thực Tiễn Trở Thành Người Thầy Lớn Nhất Trong Trường Y
- CÔNG NGHỆ PHẢN HỒI XÚC GIÁC TRONG MÔ PHỎNG NHA KHOA
- NGƯỜI BỆNH ẢO TẠO BỞI AI: CƠ HỘI VÀ GIỚI HẠN TRONG ĐÀO TẠO LÝ LUẬN LÂM SÀNG