Kỳ kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề bác sĩ năm 2027: bước chuẩn hóa mới của ngành y tế Việt Nam
Việt Nam đang chuẩn bị triển khai kỳ kiểm tra, đánh giá năng lực hành nghề khám bệnh, chữa bệnh đầu tiên trên phạm vi cả nước vào tháng 12/2027. Đây là dấu mốc quan trọng trong lộ trình chuẩn hóa nguồn nhân lực y tế, hướng tới bảo đảm người hành nghề có đủ năng lực chuyên môn, kỹ năng và đạo đức nghề nghiệp trước khi được cấp giấy phép hành nghề.
Việc tổ chức kiểm tra, đánh giá năng lực hành nghề được quy định trong Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 và được hướng dẫn chi tiết tại Nghị định 96/2023/NĐ-CP. Theo đó, mục tiêu của kỳ kiểm tra không chỉ là hoàn thiện thủ tục cấp phép, mà quan trọng hơn là góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ y tế, bảo đảm an toàn cho người bệnh và từng bước chuẩn hóa đội ngũ cán bộ y tế theo một mặt bằng chung trên toàn quốc.
Theo quy định hiện hành, đối với bác sĩ tham dự kỳ kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề năm 2027, người dự thi cần đáp ứng hai điều kiện cơ bản: có văn bằng chuyên môn bác sĩ và đã hoàn thành việc thực hành khám bệnh, chữa bệnh theo quy định tại Điều 23 của Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023. Đây là những điều kiện mang tính nền tảng, nhằm bảo đảm người dự kiểm tra đã hoàn tất quá trình đào tạo và rèn luyện thực hành cần thiết trước khi bước vào giai đoạn đánh giá năng lực hành nghề.
Về lộ trình triển khai, việc kiểm tra, đánh giá năng lực hành nghề sẽ được thực hiện theo từng nhóm chức danh. Năm 2027 áp dụng đối với chức danh bác sĩ. Năm 2028 mở rộng đối với các chức danh y sĩ, điều dưỡng, hộ sinh. Năm 2029 tiếp tục triển khai với các chức danh kỹ thuật y, dinh dưỡng lâm sàng, cấp cứu ngoại viện và tâm lý lâm sàng. Cách triển khai theo từng giai đoạn cho thấy đây không phải là một thay đổi đột ngột, mà là một quá trình được thiết kế có tính toán, phù hợp với thực tế đào tạo và sử dụng nhân lực y tế tại Việt Nam.
Một trong những điểm đáng chú ý là hình thức kiểm tra dự kiến trong giai đoạn hiện nay là trắc nghiệm khách quan trên máy tính (MCQs). Theo định hướng được nêu, nội dung kiểm tra sẽ được xây dựng trên cơ sở chuẩn năng lực nghề nghiệp của từng chức danh, coi đây là căn cứ cốt lõi để xác định phạm vi và yêu cầu đánh giá. Điều này cho thấy kỳ kiểm tra không đơn thuần dừng ở việc kiểm tra kiến thức ghi nhớ, mà hướng tới việc đánh giá mức độ đáp ứng chuẩn năng lực cần có của người hành nghề trong thực tế.
Việc triển khai kỳ kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề ở Việt Nam chắc chắn sẽ có cả thuận lợi lẫn thách thức. Khó khăn lớn nhất nằm ở chỗ đây là lần đầu tiên được tổ chức trên quy mô toàn quốc, đòi hỏi phải xây dựng đồng bộ từ quy chế, quy trình, ngân hàng câu hỏi cho đến công tác tổ chức và bảo đảm chất lượng. Tâm lý lo lắng của người tham dự và sự quan tâm của dư luận xã hội cũng là điều dễ hiểu khi một cơ chế mới bắt đầu được áp dụng.
Tuy nhiên, thuận lợi của Việt Nam cũng rất rõ ràng. Hệ thống đào tạo khối ngành sức khỏe hiện đã phát triển tương đối đồng đều giữa các vùng miền, tạo cơ sở để thống nhất nội dung đào tạo theo chuẩn năng lực đã được phê duyệt. Bên cạnh đó, kỳ kiểm tra này có nền tảng pháp lý rõ ràng từ luật và nghị định hướng dẫn, giúp việc tổ chức có cơ sở vững chắc. Ngoài ra, quá trình triển khai còn có sự học hỏi kinh nghiệm và hỗ trợ chuyên môn từ các quốc gia đã có kinh nghiệm tổ chức những kỳ đánh giá tương tự.
Có thể thấy, kỳ kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề bác sĩ đầu tiên vào tháng 12/2027 không chỉ là một bước thay đổi trong thủ tục cấp phép, mà còn là dấu hiệu cho thấy ngành y tế Việt Nam đang chuyển mạnh sang mô hình quản lý dựa trên năng lực thực chất. Khi được triển khai đúng lộ trình, minh bạch và khoa học, kỳ kiểm tra này sẽ góp phần nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh, chuẩn hóa nguồn nhân lực y tế và củng cố niềm tin của người dân đối với hệ thống chăm sóc sức khỏe.
Nguồn tham khảo:
Trung tâm Thực hành Mô phỏng Y khoa: https://cmp.duytan.edu.vn/trung-tam-mo-phong-y-khoa
Tác giả: ThS.BS. Nguyễn Đình Tùng
Người duyệt bài: ThS.BS. Nguyễn Hoàng Quỳnh Mai
Người đăng bài: CN. Lê Thị Hoa