Trong giáo dục Y khoa, việc một sinh viên đạt 6 hay 8 điểm không chỉ đơn thuần là con số, mà là ranh giới giữa việc "đủ năng lực" hay "chưa đủ năng lực" để chăm sóc bệnh nhân. Quy trình xác định ranh giới này được gọi là Standard Setting (Thiết lập điểm chuẩn). Đây là một quy trình khoa học nhằm đảm bảo rằng kết quả thi cử phản ánh đúng năng lực thực tế chứ không phụ thuộc vào độ khó dễ ngẫu nhiên của đề thi.

1. Bản chất: Không chỉ là một con số 50% cố định

Nhiều người lầm tưởng điểm qua môn (pass mark) luôn là một con số cố định như 5 hoặc 50%. Tuy nhiên, trong đánh giá năng lực Y khoa, điểm chuẩn phải là một "ngưỡng năng lực" có thể biện minh được.

Trung tâm của quy trình này là khái niệm Ứng viên tối thiểu đạt yêu cầu (Minimally Competent Candidate - MCC). Các chuyên gia sẽ thảo luận để định nghĩa: Một sinh viên vừa đủ trình độ để đi lâm sàng an toàn sẽ phải trả lời đúng những câu hỏi nào? Điểm chuẩn sẽ thay đổi linh hoạt dựa trên độ khó của từng bộ đề thi cụ thể, nhằm đảm bảo tính công bằng: đề khó thì điểm chuẩn sẽ thấp xuống và ngược lại.

2. Các phương pháp dựa trên bằng chứng

Để thiết lập điểm chuẩn một cách khách quan, giáo dục Y khoa quốc tế sử dụng các phương pháp đã được kiểm chứng:

• Đối với lý thuyết (MCQ): Phương pháp Angoff hoặc Ebel thường được sử dụng. Một hội đồng chuyên gia sẽ đánh giá từng câu hỏi để ước tính xác suất một sinh viên "vừa đủ đạt" có thể trả lời đúng.
• Đối với thực hành (OSCE): Phương pháp Borderline Regression (Hồi quy ranh giới) được coi là tiêu chuẩn vàng. Nó kết hợp giữa điểm số chi tiết của bảng kiểm và đánh giá tổng quát của giám khảo để tìm ra điểm cắt tự nhiên nhất.

3. Quy trình chuẩn: Từ Blueprint đến Phân tích câu hỏi

Standard setting không đứng độc lập mà nằm trong một quy trình kiểm tra đánh giá nghiêm ngặt:

• Blueprinting (Ma trận đề thi): Đảm bảo đề thi bao phủ đúng và đủ các năng lực cốt lõi, không lệch về một chuyên khoa cụ thể.
• Item Analysis (Phân tích câu hỏi): Sau khi thi, các chỉ số như độ khó và độ phân biệt sẽ được phân tích. Những câu hỏi quá tệ sẽ bị loại bỏ trước khi tính điểm chính thức.
• Đảm bảo tính tương đương: Giúp điểm số của các kỳ thi khác nhau qua các năm có giá trị tương đương về mặt năng lực.

Kết luận

Thiết lập điểm chuẩn không phải là một thủ tục hành chính, mà là lời cam kết về chất lượng của cơ sở đào tạo đối với xã hội. Một quy trình Standard Setting chuẩn xác sẽ giúp loại bỏ những sai sót ngẫu nhiên, đảm bảo sự công bằng cho người học và quan trọng nhất là bảo vệ an toàn cho bệnh nhân thông qua việc xác nhận đúng những cá nhân có đủ năng lực hành nghề.

Tài liệu tham khảo chính:

• Bandaranayake, R. C. (2008). Setting and maintaining standards in multiple choice examinations: AMEE Guide No. 37. Medical Teacher, 30(9-10), 836-845.
• Norcini, J. J. (2003). Setting standards on educational tests. Medical Education, 37(5), 464-469.

Trung tâm Thực hành Mô phỏng Y khoa https://cmp.duytan.edu.vn/trung-tam-mo-phong-y-khoa

Tác giả: ThS.BS. Nguyễn Hoàng Quỳnh Mai

Người duyệt bài: ThS.BS. Nguyễn Đình Tùng

Người đăng bài: CN. Lê Thị Hoa