Rắn lục mép xanh dương Trimeresurus cyanolabris Idiiatullina, Nguyen, Bragin, Pawangkhanant, Le, Vogel, David & Poyarkov, 2024_Blue-lipped Green Pitviper_loài rắn mới cho được mô tả từ vùng Duyên hải Nam Trung Bộ Việt Nam

Trong quá trình đánh giá lại phân loại và phân bố của nhóm loài Trimeresurus macrops phức tạp, các nhà khoa học đến Nga, Việt Nam (Đại học Duy Tân), Thái Lan, Pháp và Đức đã đánh giá lại quần thể rắn lục xanh ở Vùng duyên hải Nam Trung Bộ Việt Nam trước đây bị nhầm lẫn với loài Trimeresurus albolabris (Rắn lục xanh mép trắng), Trimeresurus macrops (Rắn lục xanh mắt to), thậm chí là Trimeresurus stejnegeri (Rắn lục xanh miền Bắc)!!! Đây là loài rắn lục thứ 10 trong giống Trimeresurus ở Việt Nam được mô tả và ghi nhận

Hình 1. Rắn lục mép xanh dương Trimeresurus cyanolabris từ Việt Nam (Nguồn: Idiiatullina et al. 2024)

Th.S Nguyễn Văn Tân (Đại học Duy Tân) cho biết thêm: loài mới này tạo thành một nhánh riêng biệt trên cây phát sinh loài của giống Trimeresurus và khác với loài T. rubeus có hình thái tương tự do sự khác biệt đáng kể trong trình tự gen DNA ty thể cytochrome b (p = 6,0%). Loài này có một số đặc điểm nhận dạng chính như sau: kích thước thân lớn nhất ghi nhận là 638 mm, vảy quanh thân lần lượt là 21 (hiếm khi 23)–21–15 (trước, giữa và sau thân). Bụng có 166–178  hàng vảy và dưới đuôi có 52–75 hàng vảy. Cơ thể màu xanh đậm với đầu có phía trên môi có màu xanh dương rất đặc trưng là nguồn gốc tên gọi của loài, đuôi màu đỏ.

Hình 2. Bản đồ phân bố của các loài thuộc nhóm rắn lục xanh mắt to Trimeresurus macrops phức tạp

Rắn lục mép xanh dương hiện được biết đến ở độ cao từ thấp đến trung bình (khoảng 90–400 m so với mực nước biển) trong các khu rừng nhiệt đới ở miền Trung-Nam Việt Nam từ Phú Yên tới Ninh Thuận (VQG Núi Chúa) và có thể nhiều vùng khác lân cận. Phát hiện này càng nhấn mạnh tầm quan trọng của Việt Nam như một trung tâm về đa dạng động vật trong đó có các loài bò sát, nơi đang bị đe dọa nghiêm trọng bởi nạn phá rừng!

Hình 3. Mối quan hệ di truyền của loài Rắn lục mép xanh dương với các loài khác trong giống Trimeresurus

Tác giả: ThS. Nguyễn Văn Tân

Người duyệt bài: TS. Phan Quốc Toản

Người đăng bài: ThS. Nguyễn Văn Tân