Răng sữa là những chiếc răng đầu tiên xuất hiện trong khoang miệng của trẻ, thường bắt đầu mọc từ khoảng 6 tháng tuổi và hoàn thiện đầy đủ 20 răng khi trẻ lên 2–3 tuổi. Mặc dù sẽ được thay thế bằng răng vĩnh viễn, răng sữa giữ vai trò vô cùng quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe răng miệng và sự phát triển toàn diện của trẻ.

Răng sữa giúp trẻ nhai và nghiền thức ăn, tạo điều kiện thuận lợi cho hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả. Việc nhai kỹ không chỉ giúp trẻ hấp thu dưỡng chất tốt hơn mà còn góp phần vào sự phát triển thể chất và trí não trong giai đoạn đầu đời. Nếu răng sữa bị sâu, đau hoặc mất sớm, trẻ thường ăn nhai kém, dễ biếng ăn, từ đó ảnh hưởng đến dinh dưỡng và tăng trưởng.

Răng sữa đóng vai trò quan trọng trong việc phát âm chuẩn. Nhiều âm tiết như /s/, /t/, /th/, /z/… cần sự phối hợp chính xác giữa răng, môi và lưỡi.

Việc mất răng sữa sớm hoặc răng mọc lệch có thể khiến trẻ nói ngọng, phát âm sai, ảnh hưởng đến giao tiếp và sự tự tin.

Một trong những chức năng quan trọng nhất của răng sữa là giữ khoảng trống cho răng vĩnh viễn mọc đúng vị trí. Khi răng sữa rụng sớm do sâu răng hoặc chấn thương, các răng kế cận có xu hướng xô lệch, gây chen chúc, lệch khớp cắn, làm tăng nguy cơ phải chỉnh nha sau này.

Răng sữa không chỉ giữ chỗ mà còn định hướng cho răng vĩnh viễn mọc lên theo trục sinh lý. Nhờ đó, hàm răng vĩnh viễn có cơ hội phát triển hài hòa, thẩm mỹ và chức năng tốt hơn. Hoạt động ăn nhai với răng sữa kích thích sự phát triển của xương hàm. Nếu trẻ mất nhiều răng sữa sớm, xương hàm có thể phát triển kém, ảnh hưởng đến hình dạng khuôn mặt và khớp cắn trong tương lai.

Một hàm răng khỏe mạnh giúp trẻ tự tin cười nói và giao tiếp. Ngược lại, răng sữa sâu, vỡ hoặc mất sớm có thể khiến trẻ mặc cảm, ngại giao tiếp, đặc biệt trong môi trường học đường. Chăm sóc răng sữa đúng cách giúp trẻ hình thành thói quen vệ sinh răng miệng tốt từ sớm, là nền tảng quan trọng để bảo vệ răng vĩnh viễn sau này.

Dù chỉ tồn tại trong một giai đoạn nhất định, răng sữa giữ vai trò không thể thay thế trong sự phát triển thể chất, ngôn ngữ và tâm lý của trẻ. Vì vậy, việc chăm sóc và điều trị răng sữa đúng cách là trách nhiệm của gia đình và cộng đồng, góp phần bảo vệ sức khỏe răng miệng lâu dài cho trẻ em.

Tác giả: ThS. BS. Nguyễn Thị Tân

Người duyệt: TS. BS Lê Anh Tuân, ThS. BSNT Nguyễn Hà Quốc Trung

Đăng bài: ThS. BS Trần Anh Tuấn