Nguyên tắc điều trị viêm mô tế bào do răng

Viêm mô tế bào do răng là một tình trạng nhiễm trùng vùng mô mềm xuất phát từ răng hoặc mô quanh răng. Đây là bệnh lý có thể tiến triển nhanh, đặc biệt ở vùng hàm mặt, và gây nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không được điều trị đúng cách.

Trong thực hành lâm sàng, điều trị viêm mô tế bào do răng không chỉ nhằm giảm sưng đau mà quan trọng hơn là kiểm soát nhiễm trùng và loại bỏ nguyên nhân gây bệnh.

Mục tiêu điều trị

Điều trị viêm mô tế bào do răng hướng đến các mục tiêu:

• Kiểm soát nhiễm trùng
• Ngăn ngừa lan rộng sang các khoang vùng mặt – cổ
• Giảm đau và cải thiện chức năng ăn nhai
• Loại bỏ nguyên nhân từ răng
• Phòng ngừa tái phát và biến chứng

Nguyên tắc quan trọng: Điều trị nguyên nhân

Một sai lầm thường gặp là chỉ dùng thuốc giảm đau hoặc kháng sinh mà không xử lý răng nguyên nhân. Điều này có thể làm triệu chứng giảm tạm thời nhưng ổ nhiễm trùng vẫn tồn tại.

Do đó, nguyên tắc cốt lõi là:

Phải xác định và xử lý răng nguyên nhân

Tùy tình trạng lâm sàng, bác sĩ có thể:

• Điều trị nội nha
• Mở tủy dẫn lưu
• Nhổ răng nguyên nhân
• Điều trị nha chu nếu liên quan mô quanh răng

Nếu không loại bỏ ổ nhiễm trùng, bệnh dễ tái phát hoặc tiến triển nặng hơn.

Sử dụng kháng sinh hợp lý

Kháng sinh đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát nhiễm trùng, đặc biệt khi có:

• Sưng lan rộng
• Sốt
• Khó há miệng
• Hạch vùng
• Dấu hiệu toàn thân

Việc lựa chọn kháng sinh cần dựa trên:

• Mức độ nhiễm trùng
• Độ tuổi và tình trạng toàn thân
• Tiền sử dị ứng thuốc
• Khả năng vi khuẩn kháng thuốc

Người bệnh không nên tự ý mua kháng sinh hoặc ngưng thuốc sớm khi thấy giảm đau.

Dẫn lưu mủ khi cần thiết

Khi đã hình thành ổ áp xe, dẫn lưu mủ là nguyên tắc rất quan trọng.

Dẫn lưu giúp:

• Giảm áp lực mô
• Giảm đau nhanh
• Loại bỏ dịch nhiễm trùng
• Tăng hiệu quả của kháng sinh

Trong nhiều trường hợp, chỉ dùng kháng sinh mà không dẫn lưu sẽ không đạt hiệu quả tối ưu.

Theo dõi nguy cơ lan rộng nhiễm trùng

Vùng hàm mặt có nhiều khoang giải phẫu liên thông nên nhiễm trùng có thể lan nhanh xuống cổ hoặc ảnh hưởng đường thở.

Các dấu hiệu cảnh báo cần theo dõi gồm:

• Sưng lan nhanh
• Khó nuốt
• Khó thở
• Khít hàm nặng
• Sốt cao kéo dài
• Mệt nhiều

Những trường hợp này có thể cần nhập viện điều trị tích cực.

Điều trị hỗ trợ

Ngoài điều trị nguyên nhân và kiểm soát nhiễm trùng, người bệnh cần:

• Nghỉ ngơi đầy đủ
• Uống nhiều nước
• Vệ sinh răng miệng sạch sẽ
• Dùng thuốc giảm đau theo hướng dẫn
• Ăn thức ăn mềm, dễ nuốt

Vai trò của phát hiện sớm

Viêm mô tế bào do răng nếu được phát hiện sớm thường đáp ứng điều trị tốt và ít biến chứng. Ngược lại, việc trì hoãn điều trị có thể dẫn đến:

• Áp xe lớn
• Viêm lan tỏa vùng mặt – cổ
• Nhiễm trùng huyết
• Nguy cơ đe dọa tính mạng

Tác giả: ThS. BSNT Nguyễn Hà Quốc Trung

Người duyệt: TS. BS Lê Anh Tuân, ThS. BS. Nguyễn Thị Tân 

Đăng bài: ThS. BS Trần Anh Tuấn