Sau khi ăn, đặc biệt là thực phẩm hoặc đồ uống có tính acid (trái cây chua, nước ngọt có gas, nước ép, giấm…), pH trong khoang miệng giảm nhanh, dẫn đến hiện tượng khử khoáng men răng tạm thời. Trong giai đoạn này, men răng ở trạng thái mềm hơn và dễ bị mài mòn cơ học.

Nước bọt đóng vai trò trung hòa acid và cung cấp ion canxi – phosphate giúp tái khoáng men răng, quá trình này cần thời gian, thường từ 30–60 phút sau ăn.

Nguy cơ khi đánh răng ngay sau ăn

Các nghiên cứu in vitro và in vivo cho thấy đánh răng ngay sau khi tiếp xúc acid có thể:

• Tăng mài mòn men răng
• Làm mất lớp men răng đã bị khử khoáng

Khi nào có thể đánh răng sau ăn?

Các tổ chức nha khoa uy tín hiện nay đều đưa ra khuyến cáo thống nhất:

• Không nên đánh răng ngay sau ăn, đặc biệt sau thức ăn hoặc đồ uống có tính acid
• Nên chờ ít nhất 30 phút, lý tưởng là 45–60 phút trước khi đánh răng

Trong thời gian chờ, có thể:

• Súc miệng bằng nước thường
• Nhai kẹo cao su không đường để kích thích tiết nước bọt
• Uống nước để hỗ trợ trung hòa acid

Nếu bữa ăn không chứa acid (ví dụ: bữa ăn chính giàu tinh bột, đạm), nguy cơ mài mòn men răng thấp hơn, tuy nhiên các hướng dẫn hiện đại vẫn khuyến cáo nên trì hoãn chải răng khoảng 30 phút để đảm bảo an toàn cho men răng.

Quan điểm từ các tổ chức nha khoa

• American Dental Association (ADA): khuyến cáo tránh đánh răng ngay sau ăn hoặc uống đồ acid, nên chờ ít nhất 30–60 phút.
• European Federation of Periodontology (EFP) và các hội nha khoa châu Âu: nhấn mạnh nguy cơ mòn răng khi kết hợp acid và chải răng sớm.

Kết luận

Đánh răng là biện pháp thiết yếu trong chăm sóc răng miệng, tuy nhiên đánh răng ngay sau ăn không phải lúc nào cũng có lợi. Việc trì hoãn đánh răng ít nhất 30–60 phút sau ăn, đặc biệt sau thực phẩm có tính acid, giúp bảo vệ men răng và giảm nguy cơ mòn răng lâu dài. Giáo dục cộng đồng về thời điểm đánh răng phù hợp là một phần quan trọng của nha khoa dự phòng hiện đại.

Tác giả: ThS. BSNT Phạm Thị Thanh Nhàn

Người duyệt: TS. BS Lê Anh Tuân, ThS. BSNT Nguyễn Hà Quốc Trung

Đăng bài: ThS. BS Trần Anh Tuấn