Tóm tắt
Răng khôn (răng số 8) là răng mọc sau cùng trên cung hàm, thường xuất hiện trong độ tuổi từ 17–25. Do thiếu không gian hoặc hướng mọc bất thường, răng khôn dễ bị mọc lệch, mọc ngầm, gây ra nhiều biến chứng tại chỗ và toàn thân. Bài viết này trình bày tổng quan về các biến chứng thường gặp của răng khôn mọc lệch nhằm hỗ trợ chẩn đoán và điều trị kịp thời.

1. Đặt vấn đề
Răng khôn mọc lệch là tình trạng phổ biến trong thực hành nha khoa. Do vị trí tận cùng của cung hàm và sự phát triển không đồng đều của xương hàm, răng khôn thường không đủ chỗ để mọc đúng hướng. Điều này dẫn đến nhiều biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe răng miệng và chất lượng cuộc sống của người bệnh.

2. Các dạng mọc lệch của răng khôn
Răng khôn có thể mọc lệch theo nhiều hướng khác nhau:

• Lệch gần (nghiêng về phía răng số 7)
• Lệch xa
• Lệch ngoài (về phía má)
• Lệch trong (về phía lưỡi)
• Nằm ngang hoàn toàn
• Mọc ngầm trong xương

3. Biến chứng của răng khôn mọc lệch

3.1. Viêm lợi trùm (pericoronitis)
Đây là biến chứng phổ biến nhất. Khi răng khôn chỉ mọc một phần, phần lợi phủ phía trên tạo thành túi lợi, nơi thức ăn và vi khuẩn dễ tích tụ.
Triệu chứng:

• Đau vùng răng khôn
• Sưng nề, đỏ lợi
• Hôi miệng
• Có thể kèm sốt và há miệng hạn chế

3.2. Sâu răng và viêm tủy
Răng khôn mọc lệch tạo khe giắt thức ăn giữa răng số 7 và răng số 8, khó vệ sinh:

• Gây sâu răng khôn
• Lan sang răng số 7 (răng chức năng quan trọng)
• Có thể dẫn đến viêm tủy, hoại tử tủy

3.3. Viêm nha chu và tiêu xương ổ răng
Vi khuẩn tích tụ lâu ngày gây viêm nha chu:

• Tiêu xương quanh răng số 7
• Lung lay răng
• Mất răng nếu không điều trị kịp thời

3.4. Áp xe và nhiễm trùng lan rộng
Nhiễm trùng từ vùng răng khôn có thể lan rộng:

• Áp xe quanh thân răng
• Viêm mô tế bào
• Trong trường hợp nặng có thể lan đến vùng cổ, gây nguy hiểm tính mạng

3.5. Nang thân răng và u xương hàm
Răng khôn mọc ngầm có thể liên quan đến:

• Nang thân răng
• U nang xương hàm
  Các tổn thương này có thể phá hủy xương và làm biến dạng hàm nếu không được phát hiện sớm.

3.6. Chen chúc răng và sai lệch khớp cắn
Lực đẩy từ răng khôn có thể góp phần:

• Làm chen chúc răng cửa
• Ảnh hưởng đến kết quả chỉnh nha

3.7. Tổn thương răng kế cận
Răng khôn mọc lệch gần có thể:

• Gây tiêu chân răng số 7
• Làm giảm tuổi thọ răng kế cận

3.8. Đau và ảnh hưởng chức năng nhai
Đau kéo dài:

• Ảnh hưởng ăn nhai
• Gây mệt mỏi, giảm chất lượng cuộc sống

4. Chẩn đoán
Chẩn đoán dựa trên:

• Khám lâm sàng
• Hình ảnh X-quang (panorama, CBCT)

5. Hướng xử trí và dự phòng

• Nhổ răng khôn mọc lệch khi có chỉ định
• Vệ sinh răng miệng tốt
• Theo dõi định kỳ
• Điều trị sớm các biến chứng

6. Kết luận
Răng khôn mọc lệch là nguyên nhân gây nhiều biến chứng nghiêm trọng nếu không được xử lý kịp thời. Việc phát hiện sớm, theo dõi và can thiệp đúng lúc đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn sức khỏe răng miệng và phòng ngừa các biến chứng lâu dài.

Từ khóa: răng khôn mọc lệch, viêm lợi trùm, biến chứng răng khôn, nhổ răng khôn

Tác giả: ThS. BS. Nguyễn Thị Thanh Duyên

Người duyệt: TS. BS Lê Anh Tuân, ThS. BSNT Nguyễn Hà Quốc Trung

Đăng bài: ThS. BS Trần Anh Tuấn